بحران در بازار انرژی اروپا و آمریکا | بحران سوخت در حال انتقال به بازار برق است

به گزارش همشهری آنلاین، اروپا بیشتر با کاهش ذخایر گاز و رقابت برای تامین گاز مایع ال ان جی مواجه است و آمریکا با رشد قیمت سوخت، محدودیت عرضه فرآورده‌های نفتی و افزایش سریع تقاضای برق دست‌وپنجه نرم می‌کند.

در اروپا، مسيله اصلی نزدیک شدن فصل سرد در شرایطی است که ذخایر گاز اتحادیه اروپا فقط حدود 67 درصد پر شده است؛ سطحی که پایین‌ترین میزان ثبت‌شده برای این مقطع سال عنوان شده و فاصله محسوسی با هدف 80 درصدی اتحادیه اروپا تا دسامبر دارد. همزمان اختلال در جریان عرضه گاز مایع یا ال ان جی از مسیر تنگه هرمز، رقابت اروپا و آسیا برای محموله‌های موجود را افزایش داده است. به گفته شرکت شل، از ابتدای بحران حدود 36 میلیون تن ال ان جی از عرضه جهانی خارج شده است.

این شرایط هنوز به معنای تکرار بحران انرژی سال 2022 نیست. قیمت گاز شاخص TTF اروپا که از حدود 30 یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت به حدود 80 یورو رسیده، همچنان فاصله زیادی با اوج نزدیک به 300 یورو در سال 2022 دارد. افزایش واردات گاز مایع آمریکا، کاهش مصرف گاز اروپا و بهبود بهره‌وری انرژی بخشی از فشار را جذب کرده‌اند. با این حال، رویترز هشدار می‌دهد اگر زمستان سرد باشد و اختلال عرضه قطر ادامه پیدا کند، قیمت گاز اروپا می‌تواند در سناریوهای سخت به حدود 200 یورو در هر مگاوات‌ساعت برسد.

در فرانسه، آثار این شوک مستقیما به مصرف‌کنندگان و بخش‌های اقتصادی رسیده است. قیمت گازويیل که پرمصرف‌ترین سوخت این کشور است، در روز پنجشنبه از 2.37 یورو در هر لیتر عبور کرد و به رکورد 2.38 یورو نزدیک شد. در واکنش به افزایش هزینه سوخت، ماهیگیران فرانسوی ورودی دو بندر و یک انبار سوخت در جنوب این کشور را مسدود کردند.

رقابت برای گاز فقط مسيله اروپا نیست. قیمت نقدی گاز مایع ال ان جی در آسیا در سال جاری تقریبا سه برابر شده است. تحلیلگران صنعت انرژی می‌گویند در صورت زمستان سرد، این نرخ می‌تواند تا حدود 40 دلار افزایش یابد؛ شرایطی که واردکنندگان گاز را به سمت کاهش مصرف یا جایگزین‌های انرژی سوق می‌دهد.

در آمریکا نیز افزایش قیمت سوخت به یکی از مهم‌ترین آثار اقتصادی بحران انرژی تبدیل شده است. براساس برآورد پژوهشگران دانشگاه براون که وال‌استریت‌ژورنال منتشر کرده، خانوارهای آمریکایی از آغاز جنگ در اواخر فوریه تاکنون حدود 107 میلیارد دلار بیشتر از سناریوی بدون جنگ برای بنزین و گازويیل پرداخت کرده‌اند. برآوردهای پیشین این مطالعه، هزینه اضافی متوسط هر خانوار را حدود 770 دلار نشان می‌داد.

داده‌های رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز نشان می‌دهد متوسط قیمت بنزین معمولی در هفته منتهی به 14 سپتامبر به حدود 4.32 دلار در هر گالن و قیمت گازويیل به حدود 6.29 دلار رسیده است. همزمان ذخایر گاز طبیعی آمریکا برخلاف اروپا وضعیت باثبات‌تری دارد و پیش‌بینی می‌شود ذخایر این کشور در پایان فصل تزریق در 31 اکتبر به حدود 3969 میلیارد فوت‌مکعب برسد؛ حدود 5 درصد بالاتر از میانگین پنج‌ساله.

اما چالش مهم‌تر آمریکا این است که بحران سوخت در حال انتقال به بازار برق است. اداره اطلاعات انرژی پیش‌بینی کرده مصرف برق این کشور در سال 2026 به 4135 میلیارد کیلووات‌ساعت برسد؛ نزدیک به 2 درصد بیشتر از سال قبل. توسعه دیتاسنترها، فعالیت صنایع و رشد تقاضای مراکز مرتبط با هوش مصنوعی از مهم‌ترین عوامل این افزایش مصرف هستند.

در عین حال، تداوم قیمت بالای گاز مایع می‌تواند اثر بلندمدتی بر آینده بازار گاز داشته باشد. فایننشال‌تایمز گزارش داده برخی کشورهای آسیایی از جمله هند، ویتنام، تایلند و پاکستان به دلیل گران شدن ال ان جی ، سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی، بادی و ذخیره‌سازی برق با باتری را افزایش داده‌اند. بنابراین افزایش شدید قیمت گاز ممکن است در کوتاه‌مدت به نفع صادرکنندگان ال ان جی باشد، اما در بلندمدت بخشی از مشتریان بالقوه این بازار را به سمت انرژی‌های جایگزین سوق دهد.

در مجموع، بحران کنونی بازار انرژی بیش از آنکه صرفا مسيله افزایش قیمت نفت و گاز باشد، به مسيله‌ای برای امنیت انرژی، هزینه خانوارها، تولید صنعتی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها تبدیل شده است. اروپا پیش از ورود به زمستان با ذخایر پایین گاز روبه‌روست و آمریکا همزمان باید افزایش هزینه سوخت و رشد سریع تقاضای برق را مدیریت کند. ادامه اختلال در عرضه انرژی می‌تواند فشار قیمتی را در ماه‌های آینده حفظ کند، هرچند شدت آن به وضعیت آب‌وهوا، مسیرهای حمل‌ونقل انرژی و سرعت عرضه گاز مایع ال ان جی بستگی خواهد داشت.